Posts

Featured Post

શ્રી જીવિત સ્વામી પ્રભુ પ્રતિમા નિર્માણ કથા

Image
ઈસા પૂર્વ ૫૫૫ વર્ષ (555 B.C.) ચરમ તીર્થાધિપતિ શ્રમણ ભગવાન પ્રભુ શ્રી મહાવીર (દેવાર્ય)  ૨ વર્ષ પૂર્વે ઋજુવાલુકાના કિનારે જૃમ્ભકગ્રામની ભૂમિમાં સર્વજ્ઞ - સર્વદર્શી બન્યા હતા. ત્યાંથી વિહાર કરીને પાવા, રાજગૃહી આદિ નગરોમાં પોતાના શિષ્ય પરિવાર સાથે વિહાર કરતા પોતાની ચ્યવનભૂમિ - બ્રાહ્મણકુંડગ્રામ પધાર્યા. ત્યાં પ્રભુએ તેમના પૂર્વ માત-પિતા દેવાનંદા-ઋષભદત્તને પ્રતિબોધીને દીક્ષા આપી. ત્યાંથી વિહાર કરીને દેવાર્ય તેમની જન્મભૂમિ - ક્ષત્રિયકુંડ પધાર્યા; જે ભૂમિમાં દેવાર્ય જન્મ્યા, રમ્યા, નિશાળે ગયા, રાજ્યવસ્થા આદિમાં રહ્યા તે ક્ષત્રિયકુંડની ધન્ય ધરા પર તેમના સમવસરણ રચાયા. પ્રભુના ભ્રાતા અને ક્ષત્રિયકુંડના અધિપતિ, નંદિવર્ધન વિપુલ સમૃદ્ધિ અને ભક્તિ સાથે દેવાર્યને વંદન કરવા પધાર્યા. પ્રભુએ દેશનામાં વૈરાગ્યનો ધોધ વહાવ્યો; તેમની મધુરી વાણીથી ભૂમિના અણુ-પરમાણુ વધુ પવિત્ર બન્યા. લોકોમાં વૈરાગ્યની લહેર દોડી; પુત્રી પ્રિયદર્શના અને જમાઈ જમાલીએ અનેકો સાથે પ્રભુ પાસે દીક્ષા ગ્રહણ કરી. વ્યક્તિત્વ એક, નામ અનેક   તે સમયે દેવાર્યના જન્મને ૪૪ વર્ષ વીત્યા હતા, છતાં તેઓ સર્વાંગસુંદર હતા; તેમની સેવામાં દેવો હાજરાહજ

क्या गृहस्थ आगम अध्ययन कर सकते हैं? - एक विमर्श

Image
प्रत्येक धर्म-परम्परा में धर्म-ग्रन्थ या शास्त्र का महत्त्वपूर्ण स्थान होता है, क्योंकि उस धर्म के दार्शनिक सिद्धान्त और आचार व्यवस्था दोनों के लिए 'शास्त्र' ही एकमात्र प्रमाण होता है. हिन्दूधर्म में वेदों का, बौद्धधर्म में त्रिपिटक का, पारसीधर्म में अवेस्ता का, ईसाईधर्म में बाइबल का और इस्लाम धर्म में कुरान का जो स्थान है, उससे भी बढ़ कर स्थान जैनधर्म में आगम साहित्य का है. जैनो के लिए आगम जिनवाणी है, आप्तवचन है और धर्म-दर्शन एवं साधना का आधार है. परन्तु एक प्रश्न उभर कर आता है - क्या गृहस्थ (श्रावक- श्राविकाऐं) आगम ग्रंथो को पढ़ कर उनका अभ्यास कर सकते हैं? यद्यपि श्वेतांबर स्थानकवासी और श्वेतांबर तेरापंथी परंपरा में श्रावक -श्राविकाओं को आगम पढ़ने की अनुमति है और उन्हें कंठस्थ करने की परंपरा भी है, परन्तु वर्तमान जैन श्वेतांबर मूर्तिपूजक परंपरा में गृहस्थों को आगम ग्रंथ पढ़ने की अनुमति नहीं है . पूज्य साधु भगवंतो को भी वर्षो की साधना और योगोद्वहन (जोग) [1] के पश्चात ही इन पवित्र आगम ग्रंथो को पढ़ने का अधिकार प्राप्त होता है. श्वेतांबर मूर्तिपूजक परंपरा के अंचलगच्छ को छोड़ कर कुछ ग

The Mahayatra - Part 2

Image
Continued from Part 1 (background of the Mahayatra). To read click here . Agra On the day of the Mahurat , i.e. on 25th January 1613 , the Sangh-yatra started amidst great fanfare. The brothers mounted on elephants and started the journey. They crossed the Yamuna river on boats where all the members from various parts of the country had assembled since in the past fortnight. The Sangh offered puja at temple of Shri Parshwanath Bhagwan and proceeded with the yatra. The temple of Parshwanath Bhagwan mentioned in the Raas is known as Shri Chintamani Parshwanath Jinalay and is situated near the banks of Yamuna at Roshan Mohalla in Agra. The idol of the Mulnayak (main deity) Shri Chintamani Parshwanath Bhagwan was carved out from a single rock of a rare gemstone Yashab (Jade). In ~1583 AD, the temple’s Anjanshalakha & Pratishtha Mahotsav was conducted in the holy presence of Jagad-guru Acharya Shri Hirvijaysuri. The idol of Shri Chintamani Parshwanath Bhagwan installed by Acharya Hirvi